| 
Er is terecht heel wat verontwaardiging ontstaan rond de uitspraak van Paus Benedictus XVI dat het gebruik van condooms de hiv/aidstragedie niet tegenhoudt, ja zelfs nog verergert! Echt verbazingwekkend is die uitspraak nu ook weer niet, gezien Benedictus enkel de woorden van zijn voorganger Johannes-Paulus II herhaalt. Die liet ook al niets onverlet in de strijd tegen het condoom: het Vaticaan publiceerde zelfs pseudo-wetenschappelijke studies die moesten aantonen dat het hiv-virus door de latexwand van het condoom heen kon dringen, en bijgevolg helemaal geen bescherming tegen hiv zou bieden. Klinkklare nonsens, die onmiddellijk door UNAIDS en de Wereldgezondheidsorganisatie werd weerlegd, maar die nog altijd door de Afrikaanse clerus als waarheid wordt verkondigd. En er mede voor zorgt dat de verspreiding van condooms in Afrika zo moeilijk verloopt. De invloed van de katholieke kerk in Afrika is immers vele malen hoger dan in eigen land, waar nog maar zeer weinig gelovigen zich laten leiden door de pauselijke richtlijnen over voorbehoedmiddelen bij hun beleving van seksualiteit.
De uitspraak van Benedictus XVI tegen het gebruik van condooms is dan ook veeleer een symptoom van een veel dieperliggende negatie van seksualiteit, die obsessionele vormen aanneemt en de uitgebreide positieve bijdrage van de katholieke kerk, zoals b.v. de zorg voor mensen met aids, overschaduwt . Het is tekenend dat op elke internationale conferentie – of het nu om de Millenniumdoelstellingen gaat, over het klimaat of over aids - het Vaticaan gebruik maakt van zijn speciale status bij de Verenigde Naties om elke zweem van verwijzing naar seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van mensen hardnekkig te bestrijden. Tot eind vorig jaar gebeurde dat in trouw bondgenootschap met de regering Bush; sinds de machtswissel in het Witte Huis rest alleen nog een coalitie met de meest fundamentalistische moslimlanden zoals Soedan.
Ook Benedictus XVI ontzegt mensen, en niet enkel gelovigen, het recht om bij hun beleving van seksualiteit keuzes te maken: enkel onthouding of seks met één exclusieve partner binnen het huwelijk is toegestaan. Op zich eervolle morele keuzes, waar niets mis mee is, en die best wel effectief zijn als preventiestrategie. Maar wie andere, even terechte seksuele keuzes wil maken, moet dat evengoed kunnen doen zonder dat zijn of haar gezondheid direct gevaar hoeft te lopen. En dat impliceert dat er condooms beschikbaar moeten zijn voor wie zich wil beschermen tegen hiv of andere soa, dat mensen toegang moeten hebben tot objectieve en correcte informatie - over de voordelen maar ook over de nadelen - en tot diensten voor seksuele en reproductieve gezondheidszorg die hen daarbij ondersteunen. Ook al die elementen maken onlosmakelijk deel uit van een effectieve preventiestrategie die op termijn de aidsepidemie moet terugdringen. En daarom is de verspreiding van condooms, als voorlopig enig effectief beschermingsmiddel voor mensen die seks willen hebben, belangrijk - zeker in Afrika.
Maar tegelijk zijn natuurlijk ook tal van andere maatregelen nodig, en moeten we de strijd tegen armoede en onrecht opdrijven, stigma en discriminatie van mensen met hiv en aids bekampen, de zwakke sociale positie en rechten van vrouwen, jongeren, holebi’s of sekswerkers verbeteren, de zoektocht naar de ontwikkeling van vaccins en microbiciden verder zetten, etc.. Want niemand heeft ooit beweerd dat het condoom, en enkel het condoom, de aidsepidemie zou stoppen.
Dirk Pyck , directeur van Sensoa, het Vlaams service- en expertisecentrum voor seksuele gezondheid en hiv